Master theo bài mẫu: chọn bài tham chiếu thế nào cho đúng
Master theo bài mẫu nghĩa là bạn đưa vào một bài đã phát hành mà bạn thích âm thanh, và công cụ chỉnh bài của bạn cho gần với bài đó về độ to, cân bằng tần số và độ rộng stereo. Chọn đúng bài mẫu thì kết quả rất tốt; chọn sai thì bài còn tệ hơn trước.
Công cụ sao chép những gì
- Độ to: bài của bạn được nâng hoặc hạ cho ngang bài mẫu.
- Đường cong tần số: nếu bài mẫu nhiều bass hơn, bài của bạn được thêm bass, và ngược lại.
- Độ rộng stereo: độ "bè" hai bên được đưa về gần bài mẫu.
Công cụ không sao chép giai điệu, giọng hát hay hiệu ứng của bài mẫu. Bài mẫu chỉ dùng để đo, không trộn vào bài của bạn.
5 nguyên tắc chọn bài mẫu
- Cùng thể loại, cùng năng lượng. Bài drill nên lấy mẫu là một bài drill. Lấy một bản ballad làm mẫu cho bài trap sẽ khiến 808 bị cắt bớt và bài mất lực.
- Cùng cách sắp xếp nhạc cụ. Nếu bài của bạn chỉ có giọng, 808 và hi-hat, đừng chọn bài mẫu có dàn guitar và piano dày. Công cụ sẽ cố "bơm" dải trung để giống bài mẫu, làm bài của bạn đục.
- Bài có chất lượng tốt. Dùng file WAV, FLAC hoặc ít nhất MP3, M4A 256 kbps trở lên. File chất lượng thấp thường bị cắt dải cao, làm bản master của bạn tối đi.
- Dùng đoạn đầy đủ nhất của bài. Nếu bài mẫu có intro dài chỉ có tiếng piano, nên cắt lấy đoạn điệp khúc hoặc verse chính để đo cho đúng.
- Đừng chọn bài bị master quá to. Một số bài thương mại bị ép rất mạnh. Học theo chúng, bài của bạn cũng sẽ bẹt. Nếu không chắc, hãy so bằng mắt: dạng sóng bài mẫu trông như một khối chữ nhật đặc là dấu hiệu nén rất mạnh.
Khi nào không nên dùng bài mẫu
- Bản mix của bạn còn lỗi lớn (giọng chìm, bass đè nhau). Bài mẫu chỉ chỉnh tổng thể, không sửa được từng phần. Hãy xem phần chẩn đoán trước.
- Bạn không tìm được bài nào thực sự giống bài mình. Khi đó, các phong cách có sẵn (Rap, Trap, Drill, R&B, Cân bằng) thường cho kết quả ổn định hơn.
Nghe so sánh cho công bằng
Bài to hơn luôn nghe "hay hơn" trong vài giây đầu. Đó là mẹo tâm lý chứ không phải chất lượng. Khi so bản trước và sau master, hãy nghe ở cùng độ to. Trình phát A/B của MAST tự cân độ to giữa hai bản, để bạn chỉ nghe khác biệt về âm sắc.
Về bản quyền bài mẫu
Bài mẫu chỉ được dùng để đo đặc điểm âm thanh rồi tự động xoá, không phát lại và không trộn vào bản master. Dù vậy, hãy chỉ dùng file bạn có được một cách hợp pháp.